Zie je je vacature voor een Data Engineer of AI-specialist al weken openstaan, terwijl je op LinkedIn juist berichten voorbij ziet komen dat de IT-markt afkoelt? Dan loop je niet achter de feiten aan. Beide dingen zijn waar, en het verschil tussen die twee werelden bepaalt in 2026 of jouw vacature wél of niet wordt ingevuld.
De cijfers: afkoeling aan de oppervlakte
Het totale aantal IT-vacatures in Nederland is het afgelopen jaar flink gedaald. Werkgevers plaatsen minder brede vacatures, de gemiddelde tijd om zo’n rol in te vullen is fors gekrompen, en op macroniveau is de arbeidsmarkt voor ICT’ers minder gespannen dan een jaar geleden. Cijfers van UWV en CBS bevestigen dat beeld: er komen meer kandidaten beschikbaar, doorlooptijden dalen, en de “zeer krappe” arbeidsmarkt van eind 2024 is inmiddels afgezwakt naar gewoon krap.
Voor generieke rollen, denk aan brede softwareontwikkelaars of functioneel beheerders, is dat goed nieuws als werkgever. Je hebt meer keuze en je vult sneller.
Maar in AI, Data en Security draait de kraan niet dicht
Zodra je kijkt naar de rollen waar het echt om draait, AI-engineers, data engineers, cloud- en securityspecialisten, kantelt het beeld volledig. Wereldwijd onderzoek onder tienduizenden werkgevers laat zien dat het vinden van AI-vaardigheden inmiddels bovenaan de lijst van moeilijkst te vervullen skills staat, gevolgd door technische engineering. Traditionele IT- en datavaardigheden zijn naar de middenmoot gezakt, niet omdat ze makkelijker te vinden zijn, maar omdat AI-specifieke kennis nóg schaarser is geworden.
In Nederland zie je hetzelfde patroon. IT’ers worden structureel vaker benaderd dan de gemiddelde professional, en voor AI-, data- en securityrollen ligt die druk nog een stuk hoger. De rol van Data Scientist maakt langzaam plaats voor de AI Engineer, iemand die niet alleen modellen bouwt, maar ze ook daadwerkelijk in productie krijgt. Dat is een ander soort profiel, met een ander soort schaarste.
Waarom dit gebeurt: AI verandert de vraag, niet de behoefte
De reden hierachter is niet dat bedrijven minder mensen nodig hebben. Het is dat AI het werk zelf verandert. Repetitieve, uitvoerende taken worden steeds vaker deels geautomatiseerd, waardoor de vraag naar puur uitvoerend juniorwerk afneemt. Tegelijk stijgt de vraag naar mensen die AI kunnen bouwen, inzetten en beheren, en naar ervaren professionals die de output kunnen beoordelen en er verantwoordelijkheid voor kunnen nemen. Dat laatste kun je niet automatiseren.
Het gevolg is een markt die op het eerste gezicht rustiger oogt, maar onder de oppervlakte minstens zo hard vecht om hetzelfde kleine groepje specialisten.
Wat betekent dit voor jou als werkgever?
Benchmark je arbeidsvoorwaarden niet meer op cijfers van een paar jaar terug. Wie nu nog rekent met niveaus van 2024, zit al zomaar tien tot vijftien procent onder wat marktconform is voor deze schaarse profielen.
Snelheid is doorslaggevend. Een goede AI- of data-kandidaat is binnen twee tot drie weken van de markt. Trage procedures met vier of vijf gesprekrondes kosten je de beste kandidaten, niet omdat ze ongeduldig zijn, maar omdat een ander bedrijf sneller was.
Verkoop de inhoud van de rol, niet alleen de arbeidsvoorwaarden. Voor deze doelgroep zijn secundaire voorwaarden een gegeven. Wat, met wie en waarom iemand het werk zou doen, dat maakt het verschil.
Loop je vast op een vacature voor een AI-, data- of securityspecialist? Bespreek je vacature, dan kijk ik graag met je mee.
